الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
20
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ولى اگر آيات قرآن را كنار هم قرار داده مورد بررسى قرار دهيم و گرفتار استنباطهاى سطحى و زودگذر نشويم ، پاسخ اين سؤال ، هم در خود آيه نهفته شده و در آيات ديگر به وضوح ديده مىشود به طورى كه محلى براى سوء استفاده افراد باقى نمىگذارد . زيرا اولا اين تعبير درست به آن مىماند كه شخص نجار بگويد قسمت زيادى از اين چوبهايى را كه فراهم ساختهام براى تهيه درهاى زيبا است و قسمت زياد ديگرى براى سوزاندن و افروختن آتش ، چوبهايى كه صاف و محكم و سالمند در قسمت اول مصرف مىكنم ، و چوبهاى ناصاف و بد قواره و سست و تكه پاره را در قسمت دوم ، در حقيقت نجار دو گونه هدف دارد ، يكى هدف اصلى و ديگرى هدف تبعى ، هدف اصلى او ساختن در و پيكر و ابزار خوب است و تمام كوشش و تلاش او در همين راه مصرف مىشود ، ولى هنگامى كه ببيند چوبى به درد اين كار نمىخورد ، ناچار آن را براى سوزاندن كنار مىگذارد ، اين هدف تبعى است نه اصلى ( دقت كنيد ) . تنها تفاوتى كه اين مثال با مورد بحث ما دارد اين است كه تفاوت چوبها با يكديگر اختيارى نيست ، ولى تفاوت انسانها بستگى به اعمال خودشان دارد و در اختيار خود آنها است . بهترين گواه براى اين سخن صفاتى است كه براى گروه جهنميان و بهشتيان در آيات فوق مىخوانيم كه نشان مىدهد اعمال خودشان سرچشمه اين گروه بندى مىباشد . و به تعبير ديگر خداوند طبق صريح آيات مختلف قرآن همه را پاك آفريده و اسباب سعادت و تكامل را در اختيار همگى گذاشته است ولى گروهى با اعمال خويش خود را نامزد دوزخ مىكنند و سرانجامشان شوم و تاريك است و گروهى با اعمال خود ، خود را نامزد بهشت مىسازند و عاقبت كارشان خوشبختى و سعادت است .